Người xưa gửi gì qua câu “Mít non gửi xuống, cá chuồn gửi lên”
Miền ngược có mít, miền xuôi có cá, hai bên gửi cho nhau thành một nồi kho. Câu ca dao ngắn kể chuyện buôn bán mà hoá ra là chuyện nương tựa.
Tất cả bài viết
Giàu nhà quê không bằng ngồi lê kẻ chợ: hiểu sao cho đúng
Một câu tục ngữ gây tranh cãi: có người đọc ra sức hút của chốn buôn bán, có người đọc ra lời mỉa thói chuộng phù hoa. Cả hai cách hiểu đều có lý riêng.
Hiểu đúng thành ngữ "Như cá gặp nước"
Cùng một con cá, đặt trên bờ thì giãy giụa, thả xuống nước thì lượn như bay. Người xưa gói cả chuyện dùng người vào bốn tiếng ấy.
Ru con con ngủ cho lành: lời ru nhắc chuyện bà Triệu
Một lời ru bắt đầu bằng lời dỗ con ngủ rồi bất ngờ dẫn lên núi xem nữ tướng cưỡi voi đánh cồng. Bài ca dao ngắn mà gói cả việc nhà lẫn việc nước.
“Bồng bồng cõng chồng đi chơi” cười ai, thương ai?
Cõng chồng đi chơi rồi đánh rơi mất chồng ở chỗ lội, người vợ đi mượn gàu sòng về tát nước múc chồng lên. Một bài ca dao cười ra nước mắt.
“Bồng bồng mẹ bế con sang” buồn vì nỗi gì?
Người mẹ bế con ra bến, muốn sang sông mà đò dọc thì bị cấm, đò ngang thì không ai chèo. Hai câu ru ngắn dựng lên một thế bí không lối thoát.
Đọc lại lời ru “Ví dầu cầu ván đóng đinh”
Hai cây cầu, một chắc một chông chênh, và một bàn tay mẹ dắt con qua chỗ khó. Lời ru quen thuộc này khép lại bằng một câu khiến người lớn lặng người.
Hiểu đúng câu ca dao “Ai ơi đứng lại mà trông”
Bài ca dao Ai ơi đứng lại mà trông mời khách dừng chân xem một làng làm giấy dó, và qua đó cho thấy người thợ xưa tự hào về nghề của mình đến mức nào.
Cà Mau khỉ khọt trên bưng: đất phương Nam thuở hoang sơ
Ba tầng không gian, ba loài thú dữ, một vùng đất chưa thuần. Câu ca dao ghi lại cái nhìn của những người đầu tiên đặt chân xuống cực Nam.
Đọc lại câu ca dao “Rủ nhau xuống bể mò cua”
Một nồi canh cua nấu mơ chua, ghép cả bể lẫn rừng vào một bát. Bài ca dao mượn chuyện bếp núc để nói một lời hẹn không quên nhau.