"Đến đây đông thật là đông": lời chào mở đầu cuộc hát
Trước khi hát đố, hát ghẹo, người xưa phải chào đã. Và họ chào bằng một câu khéo đến mức không ai phật ý.
Tất cả bài viết
Hiểu đúng thành ngữ "Kín như bưng"
"Kín như bưng" tả kiểu người giữ chuyện rất chặt, không hở ra một lời. Nét tính cách ấy đáng quý đến đâu và khi nào thì nó thành ra xa cách?
Vì sao người xưa nói "Sớm nắng chiều mưa"
Từ một câu tả trời đất, "Sớm nắng chiều mưa" chuyển sang tả lòng người: sáng còn vui, chiều đã dỗi. Câu ấy nhắc ta điều gì?
"Ở đâu năm cửa nàng ơi" — cuộc hát đố về non sông
Một bài ca dao được sinh ra để hai bên hát đối nhau: bên nam đặt câu đố về sông núi đền đài, bên nữ đáp lại gọn gàng từng vế một.
"Cơm bưng nước rót" là được chiều đến mức nào?
Bốn chữ tả sự chăm sóc đến tận tay, tận miệng. Nhưng cùng một câu, khi thì là lời khen tấm lòng, khi lại là lời nhắc về sự chiều chuộng quá đà.
Người xưa nhắn gì qua câu "Đi đâu mà vội mà vàng"?
Một câu gọi với theo người đang rảo bước, nghe thì trêu mà ngẫm ra là lời khuyên gọn nhất về cái giá của sự vội vàng.
Vì sao người xưa nói “Như chuột sa chĩnh gạo”
Rơi vào chĩnh gạo đầy là điều con chuột nào cũng mơ. Có điều, thành chĩnh thì trơn và miệng chĩnh thì cao hơn mình tưởng.
Vì sao người xưa dặn “Ăn của rừng rưng rưng nước mắt”
Rừng cho củi, cho măng, cho mật, nhưng chưa bao giờ cho không — người xưa gói cái giá ấy vào một câu chơi chữ nghe mà thấm.
“Muốn ăn thì lăn vào bếp” dạy ta điều gì?
Nồi cơm không tự chín, và chẳng ai nấu hộ ta mãi — câu tục ngữ đẩy người ta xuống bếp, vào đúng chỗ nóng nực nhất của công việc.
“Thợ rèn không dao ăn trầu” — nghịch lý của người làm nghề
Cả làng dùng dao của bác thợ rèn, riêng nhà bác lại chẳng có nổi một con dao nhỏ để bổ cau — người xưa gói nghịch lý ấy vào sáu chữ.