Trong văn hoá Á Đông, đặc biệt là Việt Nam và Trung Quốc, ngọc bích được xem là "vua của đá quý" — vật phẩm phong thuỷ linh thiêng mang lại bình an, sức khoẻ và phú quý cho người đeo.
Hai loại ngọc bích chính
Jadeite (Ngọc Phỉ Thuý)
Loại quý hơn, độ cứng cao (6.5-7 trên thang Mohs). Màu xanh đẹp nhất là "đế vương xanh" (Imperial Green). Chủ yếu khai thác ở Myanmar. Giá trị cao, có thể lên đến hàng tỷ đồng cho một chiếc vòng tốt.
Nephrite (Ngọc Cẩm Thạch)
Mềm hơn jadeite một chút (6-6.5 Mohs) nhưng dai và khó vỡ hơn. Màu sắc đa dạng: xanh ô liu, trắng kem, vàng, đen. Khai thác nhiều ở Trung Quốc, Nga, Canada. Giá phải chăng hơn jadeite.
Ý nghĩa phong thuỷ của ngọc bích
- Bình an, hoá giải tai ương: ngọc bích được tin là có khả năng "thay chủ chịu nạn" — khi gặp tai nạn, ngọc có thể nứt vỡ để bảo vệ người đeo.
- Sức khoẻ: chứa các khoáng chất có lợi, tăng tuần hoàn máu khi tiếp xúc da.
- Phú quý: biểu tượng của địa vị và tài lộc.
- Trí tuệ và đạo đức: ngọc tượng trưng cho 5 đức tính của người quân tử (Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín).
Cách chọn ngọc bích thật
- Cảm giác lạnh: ngọc thật cảm giác mát lạnh khi áp lên má, ngọc giả có thể ấm.
- Trọng lượng: ngọc thật nặng hơn thuỷ tinh nhuộm cùng kích thước.
- Vân tự nhiên: ngọc thật có vân không đồng đều, các đốm màu tự nhiên.
- Soi đèn pin: ngọc thật có ánh trong suốt mềm mại, không quá rực.
- Gõ nhẹ: 2 viên ngọc thật khi gõ vào nhau tạo âm thanh trong và vang.
- Chứng nhận: yêu cầu giấy chứng nhận từ trung tâm giám định uy tín (GIA, NGTC).
Cách đeo ngọc bích
- Tay trái: đối với người làm việc bằng tay phải — tránh va đập làm vỡ ngọc.
- Vòng vừa khít: không quá lỏng (dễ rơi), không quá chật (cản máu).
- Khi nào tháo: khi tắm, vận động mạnh, ngủ — tránh va chạm và mồ hôi làm bẩn.
- Vệ sinh: lau bằng vải mềm thấm nước ấm, không dùng hoá chất.
Hiện tượng "ngọc cứu chủ"
Nhiều người tin rằng khi gặp tai nạn, vòng ngọc bích đột ngột nứt vỡ là dấu hiệu "ngọc thay chủ chịu nạn". Khoa học giải thích đây là kết quả của tác động cơ học, nhưng văn hoá phong thuỷ vẫn xem đây là phép màu của ngọc — một dấu hiệu cần thay ngọc mới ngay sau khi tạ ơn.
Ai nên đeo ngọc bích?
Hầu hết ai cũng có thể đeo ngọc bích, đặc biệt phù hợp với:
- Người mệnh Mộc, Thổ, Kim (ngọc xanh hợp).
- Phụ nữ trong các giai đoạn quan trọng (cưới hỏi, sinh con, kinh doanh).
- Người làm việc trong môi trường năng lượng phức tạp (y tế, tâm linh, dịch vụ).
- Trẻ em (đeo vòng nhỏ để bảo vệ — truyền thống Việt Nam).
